چون قيام كند ، مردم مىگويند : اين كجا بود ؟ ! او كه استخوان‌هايش هم پوسيده بود ؟ ! » « 1 » . « 2 » 533 . كمال الدين - با سندش به نقل از ابو جارود زياد بن منذر - : امام محمّدباقر عليه السلام به من فرمود : « اى ابو جارود ! هنگامى كه روزگار بچرخد و مردم بگويند : " قائم در گذشت و يا هلاك شد و معلوم نشد كجا رفت ! " و حتّى خواستار [ ظهور او ] بگويد : " اين كجا بود ؟ ! اين كه استخوان‌هايش هم پوسيده بود ؟ ! " ، در اين هنگام ، به او اميدوار باشيد ، و چون شنيديد كه قيام كرده است ، نزد او برويد ، حتّى اگر ناگزيريد چهار دست و پا و بر برف و يخ بخزيد » . « 3 »

--> ( 1 ) . شيخ طوسى مىگويد : وجه اين دسته احاديث آن است كه بگوييم : فراموش شده و از خاطره‌ها رفته است و بيشتر مردم بر اين باورند كه استخوان‌هايش پوسيده است ، و آن گاه ، خداوند ، او را آشكار مىكند ، همان گونه كه صاحب الاغ ( عُزير پيامبر ) را بعد از مردن قطعى ، آشكار و زنده كرد . اين ، وجهى مقبول در تأويل و توجيه اين روايات است ، افزون بر اين ، اخبار يكّه و تنها ( و بدون قرينه ) كه علم‌آور نيستند و نمىتوانند به رهاورد عقل‌ها و آنچه اعتبار صحيح ، آنها را قبول مىكند و احاديث متواترى كه گذشت ، مؤيّد آنهاست ، آسيب بزنند ؛ بلكه واجب ( ضرورى ) است كه در اينها توقّف كنيم و به آنچه علم داريم ، تمسّك نماييم . ما اين احاديث را پس از آن كه صحّتشان را پذيرفتيم ، تأويل كرديم ، همان گونه كه با مانند اينها مىشود ، و اين احاديث ، معارض هم دارند ( الغيبة ، طوسى : ص 423 ) . ( 2 ) . الغيبة ، نعمانى : ص 154 ح 13 وص 155 ح 14 ، الغيبة ، طوسى : ص 423 ح 406 ( هر دو منبع به نقل از حمّاد بن عبد الكريم ) ، بحار الأنوار : ج 51 ص 148 ح 19 . ( 3 ) . كمال الدين : ص 326 ح 5 ، الغيبة ، نعمانى : ص 154 ح 12 وص 156 ح 19 ( به نقل از مفضّل بن عمرو ) و ص 157 ح 20 ( به نقل از عبد الكريم ) ( هر دو منبع به نقل از امام صادق عليه السلام ، با عبارت مشابه ) ، أعلام الورى : ج 2 ص 232 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 136 ح 1 . نيز ، ر . ك : الغيبة ، طوسى : ص 420 ح 398 وص 425 ح 409 و كمال الدين : ص 327 ح 7 و الغيبة ، نعمانى : ص 188 ح 43 وص 156 ح 18 وص 189 ح 44 .